دال نام قله ای افسانه ای در شهرستان فریمان است. هم چنین دال نام پرنده شکاری هم هست که در این قله لانه دارد. برنامه این هفته باشگاه چکاد صعود به این قله زیبا بود.

صبح روز جمعه هشتم اردیبهشت ماه ساعت 6:30 به اتفاق بچه های باشگاه چکاد از مشهد به سمت فریمان حرکت کردیم. در طی مسیر خانم حسن نژاد توضیحاتی راجع به برنامه و قله دال ایراد کردند. و سرپرستی و مسئولیت فنی برنامه را به بنده محول کردند. کل تیم شامل 22 نفر می شدیم. بد نیست اطلاعاتی راجب شهر فریمان بدانید.

فریمان یکی از کهن ترین زیستگاه های خراسان رضوی به شمار می آید و وجود تپه ها و محوطه های تاریخی از هزاره چهارم قبل از میلاد مسیح تا اواخر دوره اسلامی این ادعا را به اثبات می رساند. فریمان در گذشته همواره از وقایع تاریخی نیشابور بوده و این منطقه اسفنج یا اشبند نامیده شده است. مرکز آن فرهادگرد یا ده فرهاد بوده است که اکنون در 15 کیلومتری غرب شهر فریمان قرار دارد.

فریمان با مختصات جغرافیایی 42-35 شمالی و 51-59 شرقی به فاصله 75 کیلومتری از شهر مشهد واقع شده است این شهرستان از شمال و شمالغربی با مشهد، از شرق با تربت جام و از جنوب با تربت حیدریه هم مرز است. ارتفاع آن از سطح دریا 1405 متر و دارای دو بخش مرکزی و قلندرآباد می باشد. این شهرستان 5 دهستان با نامهای فریمان، سنگ بست، سفید سنگ، بالا بند و قلندر آباد و مجموعا دارای 177 آبادی دارای سکنه است.

ساعت 8 به فریمان رسیدیم و زمانی 15 دقیقه ای برای خرید به اعضای تیم داده شد. در ساعت 8:30 در محلی که آب گوارایی هم داشت مشغول خوردن صبحانه شدیم و نیم ساعت بعد به سمت قله حرکت کردیم.

دو رشته کوه در اطراف فریمان قرار دارد که بلندترین آنها کوه کلیلاق با 2942 ارتفاع می باشد و کوه بی بی غیب با ارتفاع 2881 متر، قطار النگ با ارتفاع 2605 متر، و کوه دال با ارتفاع 2225 متر (بعضی ها می گویند ارتفاع آن 2118 متر است) در زمره بلندترین قلل این شهرستان به شمار می آیند. قله ی بی بی غیب در مجاورت دره و روستای چهارتکاب در 45 کیلومتری جنوب شهر فریمان واقع شده است. این کوه 2881 متر ارتفاع دارد و از درون شهر دیده می شود.

در این منطقه رودخانه های فریمان، سنگ بست، قلندرآباد و کلاته منار و براشک جریان دارند و پوشش گیاهی آن متشکل شده است از درختان ارس، پسته و گونه های گون، درمنه، قیاق، گل بنفشه و … در مجموعه حیات وحش شهرستان فریمان حیواناتی همچون قوچ آهو، کل، خرگوش و پرندگانی نظیر کبک و تیهو زندگی می کنند که این خود از آب و هوای مساعد این منطقه حکایت می کند.

همچنین یکی از راه های منشعب از جاده ابریشم که سنگ بست را به هرات متصل می کرد، در این منطقه قرار داشت. سنگ بست به سبب موقعیت ممتازش در کنار جاده ابریشم و استقرار آن در تقاطع راه های پنجگانه مرو، هرات، قهستان، نیشابور و توس بسیار مورد توجه و با اهمیت بود. این اهمیت چنان زیاد بود که ارسال جاذب سپهسالار توس در دوره غزنوی در این مکان کاروانسرای بزرگی ساخت و در جوار همان عمارت به خاک سپرده شد.

ساعت 11 به زیر قله رسیدیم و از مسیری بسیار دشوار و دست به سنگ بر روی صخره ها، بعد از حدودا یک ساعت و نیم تلاش موفق به صعود قله شدیم. لازم به ذکر است که بعد از خوردن صبحانه به همراه باشگاه آزادگان برنامه را به صورت مشترک اجرا کردیم.

از سرکار خانم حسن نژاد به خاطر اعتماد به بنده برای سرپرستی و مسولیت فنی تیم برای کل برنامه کمال تشکر را دارم. آقای سیاسی از شهرستان فریمان نیز از طرف باشگاه آزادگان برای راهنمای مسیر دعوت شده بودند که جا دارد همین جا از ایشان تشکر کنم.