پیمایش بهاری رشته کوه کماس

قله کماس بین رشته کوه های هزار مسجد و الله اکبر، و در بین شهرستان های قوچان و درگز، قرار گرفته است. این قله دارای 2612 متر ارتفاع از سطح دریا است. قله کماس جز زیباترین کوه های خراسان رضوی می باشد که شباهت زیادی به هزارمسجد دارد. البته این شباهت بدون دلیل هم نیست چون فاصله کماس تا هزارمسجد حدود 60 کیلومتر است و بعبارتی کماس شروع رشته کوه هزارمسجد محسوب می شود.

اگر بخواهید برنامه پیمایش کماس تا هزارمسجد را در ماه های ابتدایی سال اجرا کنید باید برای آن دو روز زمان بگذارید. مسیری که برای دسترسی راحت عشایر توسط اداره راه بصورت جاده درآمده است و در طی این مسیر و اطراف آن عشایری از شهرستان های درگز، قوچان، چناران و لائین نو سکنی گزیده اند.

روز دوشنبه دوستان عزیزم در درگز با من تماس گرفتند و برنامه آخر هفته شان را که صعود به ارتفاعات کماس بود را با من در میان گذاشتند. من نیز با کمال میل پذیرفتم و قرار شد روز پنجشنبه از درگز به سمت روستای دربندی ژور حرکت کنیم و شب را در همانجا و در باغ ما سپری کرده و برنامه کوهنوردی مان را روز جمعه اجرا کنیم. همانگونه هم شد و به همراه دوستانم ساعت 20:30 دقیقه روز پنجشنه 26 اردیبهشت به سمت روستای دربندی ژور حرکت کردیم. دوستان من در این برنامه آقایان: عرفانی، سلطانی، ابراهیمی و میرزاده بودند که همگی شان فرهنگی و از معلمان و دبیران خوب و زحمتکش درگز هستند. آقای عرفانی روزگاری در دربندی ژور (ژور در زبان کرمانجی به معنای بالا است. یا همان دربندی علیا) معلم دوران دبستان بچه های روستا من الجمله برادر خودم بوده است و از دیروز که در باغ ما بودیم و امروز با دیدن فضای کلی منطقه دوباره خاطراتش زنده شد و از آن دوران و نوستالژی هایش برایمان گفت.

راه های دسترسی به منطقه کماس
1. اگر بخواهید از شهر درگز به منطقه سفر کنید، باید جاده الله اکبر و پیچ های معروفش را که تا دهستان میانکوه حدود 50 کیلومتر است را طی کنید. بعد از عبور از گردنه الله اکبر، بایستی پایگاه نیروی هوایی و روستاهای کپکان، دربندی سفلی، دربندی وسطی، دربندی علیا، کلاته زیبایی و روستای گرنی را پشت سر گذاشته تا به ابتدای مسیر پاکوب و اصلی صعود به قله برسید که محلی است به نام آله زو.
2. در صورتی که خواسته باشید از سمت قوچان سفرتان را شروع کنید، بایستی پس از طی حدود 35 کیلومتر از مسیر جاده قوچان به سمت درگز به سمت راست جاده که روبروی سه راهی امام قلی است بپیچید. اگر نگاهی نیز به تابلوهای ابتدای سه راهی بیاندازید باید تابلوی “جاده قدیم درگز” و تابلوی “کپکان” را ببینید. در این سه راهی پلی وجود دارد و راهنمایی دیگر آنکه در بین این سه راهی مسجدی بین راهی نیز بنا شده است. اگر این مسیر را انتخاب کنید باید روستاهای اینچه کیکانلو، اینچه ساوبلاغ، آغمزار، گپی، خادمانلو، کپکان را پشت سر گذاشته و ادامه  مسیر از اینجا به بعد همانی است که در مسیر شماره 1 آمده است.

با ورود به روستای گورنی، ماشین مان را در کنار مزرعه پرورش ماهی بارسو پارک کردیم. به بروبچه های باصفای بارسو هم سری زدیم و پس از خرید چند کیلو ماهی قزل آلا به کنار جاده آمدیم تا خود را به آله زو برسانیم. با توجه به شروع حرکت دیرهنگام و حرکت تیمی آهسته مطمئن بودم زمان کم خواهیم آورد و آسمان ابری منطقه نیز احتمال بارندگی را در عصر بیشتر می کرد. بنابراین سوار یک نیسان توراهی شدیم و تا ابتدای آله زو را بدون راهپیمایی طی کردیم. صبحانه را همانجا و درون یک کال که آبی هم از آن در حال عبور بود صرف کردیم. برای صعود به قله بایستی از ابتدای آله زو که در کیلومتر 10 روستای گرنی به روستای ریشخوار واقع شده است، شروع کرد.

پس از ورود به آله زو که ابتدای آن در کنار جاده قرار دارد به کنار حوضی خواهید رسید که عشایر برای استفاده خود و دام هایشان درست کرده اند. این حوض دارای آبی گواراست که آب آن به وسیله لوله کشی از چشمه ای که در همان نزدیکی هاست تامین شده است. ما نیز رفع تشنگی کرده و بطری های آب مان را از آب سرد و شیرین پر کرده و پس از خوش و بشی با چند نفر از عشایر که مشغول خوردن صبحانه بودند مسیرمان را ادامه دادیم. به فاصله حدود 200 متر بالاتر از حوض یک دوراهی وجود دارد که اگر به سمت چپ (غرب) بروید از لابه لای جنگل درختان ارس به بالای چشمه ترناب (ترنو) خواهید رسید. اگر به سمت راست (شرق) بروید مسیری مالرو دارد. که هر دو مسیر در نهایت شما را به خانه های گلی می رسانند. چون این مسیرها هر سال و در شروع فصل بهار توسط عشایر پیموده می شوند دارای پاکوبی خوب و کاملا مشخص هستند. در ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر عشایر در منطقه حضور دارند و رفت و آمدهای شان کاملا محسوس و زیاد است. محال است که در ماه های ذکر شده به کماس بروید و چندین گله گوسفند و ماشین های نیسان که متعلق به عشایر هستند را مشاهد نکنید.

این منطقه با داشتن درختان ارس یا مرخ (در زبان کرمانجی)، یکی از زیباترین مناطق کوهستانی ایران است. با دیدن عکسهای این گزارش شاید این گفته را بهتر لمس کنید. در نزدیکی های قله کماس چندین خانه گلی وجود دارد که بسیار جالب و برای شب مانی و برپایی کمپ عالی هستند. در مسیر رسیدن به خانه های گلی که توسط عشایر ساخته شده اند رشته کوه الله اکبر خودنمایی می کند و آنسوی رشته کوه الله اکبر که دشت و شهر درگز است بخوبی نمایان است. در این سمت الله اکبر و در دامنه آن نیز روستاهای دهشت، دوآبی و حصار و … کاملا مشخص هستند. دره بلدق که برای سنگنوردی بسیار عالی است نیز در سمت پرتگاه قرار دارد.

با رسیدن به خانه های گلی، کوله ها را گذاشته و نفسی تازه کردیم. آتشی برپا کرده و مشغول درست کردن چای شدیم. آقای عرفانی و میرزاده مشغول پاک کردن و طبخ ماهی ها شدند، من رفتم آب بیاورم و دوستان دیگر مشغول مرتب کردن وسایل و چیدن و آماده کردن وسایل نهار و چای شدند. چشمه ای که در نزدیکی خانه ها وجود دارد نامش چشمه پونه است. در زبان کرمانجی که زبان اصلی مردم منطقه و اکثریت عشایر و مردم درگز است به آن کانیا پونگه یا کانی پونگ گفته می شود. یعنی همان چشمه پونه.

کماس و پیرکماس به نوعی ابتدای شروع رشته کوه هزارمسجد هم محسوب می شوند. البته گاهی از کماس به عنوان رشته کوه کماس هم یاد می شود. اگر خواسته باشید با زمانبندی مناسب و بدون مشکل برنامه صعود به قله کماس را اجرا کنید و زمان کم نیآورید در نظر داشته باشید که برای حرکت از آله زو تا خانه های گلی حدود 4 ساعت و از آنجا تا قله تقریبا 3 ساعت زمان لازم است. اگر خواسته باشید مسیر دربندی تا گورنی و از آنجا تا آله زو را هم راهپیمایی کنید تا از طبیعت بکر و زیبایش لذت ببرید بایستی حداقل 3 الی 3.5 ساعت زمان در نظر بگیرید.

کماس و ارتفاعات و دامنه های سرسبز آن همواره مورد توجه کوهنوردان و طبیعتگردان و مردم عادی دیگر بوده و هست چون دارای طبیعتی بکر و دیدنی است. از همه عزیزانی که قصد سفر به این منطقه را دارند می خواهم که در پاسداری از طبیعت زیبا و محیط زیست منحصر به فرد این منطقه کوشا بوده تا این ثروت ملی برای نسل های آینده نیز حفظ شود. از ریختن زباله و قطع درختان خودداری کنید و با مردم بومی و محلی و محیط زیستش مهربان باشید (البته چقدر زیباست که این موارد را در همه مکانها رعایت کنیم). چرا که در نهایت این ماییم که همیشه از این طبیعت استفاده خواهیم کرد.

سال 88 هیئت کوهنوردی استان خراسان رضوی میزبانی صعود استانی و سراسری کوهنوردان خراسان را به شهرستان درگز واگذار کرد که این صعود توسط هیئت کوهنوردی درگز با موفقیت و خوبی در قله کماس برگزار شد. هر وقت کوهنوردان خراسانی با من آشنا می شوند به محض فهمیدن این موضوع که من درگزی هستم یک آن به یاد صعود سراسری کماس افتاده و از آن برنامه بخوبی و خاطره انگیز یاد می کنند.

توضیح راجع به این عکس: هر سال تعدادی از عکسهایم که در کوهستان گرفته شده اند، در سالنامه گردشگری و کوهنوردی سیمرغ به چاپ می رسند. اثر بالا که در طبیعت زیبای منطقه کماس گرفته شده است؛ حرکت یک گله گوسفند که توسط یک نفر چوپان هدایت می شود را به تصویر کشیده است. این عکس در سالنامه گردشگری سال 1393 به چاپ رسیده است.

21
اشتراک‌گذاری

18 دیدگاه

  1. مهدی کرامتی

    ممنون میثم جان بابت گزارش کاملت.موفق و پیروز باشی

  2. عباس میرزاده

    سلام میثم عزیز. از اینکه در روز صعود در کنار هم بودیم بسیار خوشحالم. از بابت گزارش کاملی که نوشته اید ممنونم زحمت زیادی کشیدید. امیدوارم در صعود به هزار مسجد ببینمت. با احترام

  3. پر رند بو میثم جان
    من له الله مزار بلا کر

  4. باران

    دقت کردی تازگیا داری طولانی می نویسی

  5. اسماعیل

    ینی دم شما گرم خیلی حال میکنم با این کاراتون ولی وقت و فرصت ندارم که بخوام خودم تجربه کنم

  6. لیلی

    ماهم اين هفته قراره بريم 🙂

  7. قربان سلطانی

    میثم عزیز از اینکه در کنار جوان پر انرژی مثل شما بودیم، از طبیعت بکر منطقه و زیبایی های آن بخصوص خانه پدری شما با آن نقاشی ها و معماری قشنگ که در وسط باغی با صفا قرار داشت لذت بردیم و از اینکه دوست خوبی پیدا کردم که علایق مشترکی با من دارد خوشحالم بخصوص که شما هم مثل من به گوشت خیلی علاقه دارید و تا ماهی بارسو را نخریدید به سوی قله حرکت نکردید
    چه لذتی بردیم اون بالاها وقتی که در اوج قله ی کماس بودیم

  8. قربان سلطانی

    برای برنامه 4 روزه هزار مسجد منتظر شما هستیم

  9. بسیار عالیست میثم

  10. صولتی

    درود میثم جان دمتی ته گرم چاوه عازیز
    سپاس
    پیروز

  11. جواد ابراهیمی

    خسته نباشین. به به پسر عموی ما هم که هست. من هی با خودم میگم چرا اینقدر احساس کوهنوردیم قوی یه نگو کلا توو ژنمون هست 🙂 . میثم جان گذارشت عالیه دستت درد نکنه.

  12. ندا

    خوب پس حسابي خوش گذشت. اون چيه توی قابلمه؟ بگين چه جوری پختين و اگه خوشم اومد منم ميخوام

  13. یوسف

    میثم دمت گرم

  14. محمد

    هر جای اين کره خاکی يک زيبايی خاصی داره! کوير، دريا، جنگل،‌ کوه و دشت و … بايد شکرگزار خالق اين زيبایی ها بود. به اميد روزی که بتونيم از فرصت هايمان استفاده کنيم. به اين منطقه هم سفری داشته باشيم

  15. مجید

    سلام از طریق کلات برای قله کماس راهی هست؟

    • سلام. بله راه وجود دارد؛ ولی دسترسی به آن با هر ماشینی راحت نیست. اگر بخواهید این مسیر را با وسیله نقلیه طی کنید بایستی با ماشین های شاسی بلند یا نیسان سفر کنید و اگر قصد پیمایش مسیر دارید بایستی یک برنامه سه روزه از هزارمسجد به کماس را برنامه ریزی کنید. جاده ای که از هزارمسجد تا منطقه کماس وجود دارد برای عشایر ساخته شده است. خودم این مسیر را پیمایش کرده ام. فوق العاده است

ارسال پاسخ